Mắm cáy Bình Lục, món ngon kì công chỉ có ở Hà Nam

Được chế biến đầy cầu kì, công phu… mắm cáy của huyện Lục Bình, tỉnh Hà Nam vô tình trở thành món quà quê và món ăn tuyệt vời dành cho các bữa cơm gia đình. Mùi mắm thơm lừng, dậy vị và mang nét đặc trưng rất riêng không lẫn vào đâu được. Để rồi nếu có dịp thưởng thức, hẳn bạn sẽ nhớ mãi, thèm thuồng mãi.

Sở hữu nhiều vùng nước lợ như Thanh Liêm, Bình Lục hay Kim Bảng… nghề làm mắm ở Hà Nam tương đối phát triển. Đặc biệt là với mắm cáy. Mắm cáy bạn có thể mua ở nhiều nơi như các chợ, siêu thị… nhưng chắc chắn một điều là không đâu ngon bằng mắm cáy của huyện Bình Lục.

Mắm cáy Bình Lục, món ngon kì công chỉ có ở Hà Nam

Mắm cáy nơi đây được chế biến rất công phu và thường chỉ những người có tay nghề, tuổi nghề và kinh nghiệm thì mới làm được. Từ khâu chọn cáy cho đến khi thành phẩm, người làm phải rất tập trung và tỉ mẩn. Cáy sau khi bắt về đem rửa cho thật sạch rồi mới đem lột yếm, bóc trắng và giã nhuyễn.

Sau khi phần cáy đã đủ độ nhuyễn để ủ mắm thì người ủ tiến hành cho muối vào trộn đều. Không hề nêm nếm như các món chín khác, thế nên người làm mắm phải có đủ kinh nghiệm để biết được với lượng muối bao nhiêu thì mắm ngon, mắm sau khi thành phẩm thơm, dậy vị và đậm đà chứ không mặn. Có lẽ đó là bí quyết của từng người làm nghề, từng hộ gia đình, từng làng.

Tiếp ngay sau khi mắm đã được trộn một lượng muối vừa phải người ta sẽ đem mắm ủ kín trong vại và đem phơi. Quá trình phơi mắm là sự kết hợp đầy tinh tế giữa độ nóng của nắng tự nhiên và độ mát lạnh của sương. Người làm tùy theo từng đợt và số lượng mắm sẽ phải căn cho thật chính xác số lượng những lần phơi nắng, phơi sương của vại mắm… cho đến khi mắm chín.

Mắm cáy sau khi thành phẩm sẽ tỏa ra mùi thơm rất riêng. Mắm ăn cùng với cơm trắng, dùng chấm với rau luộc hay cà ghém đều rất ngon. Lắm người đi xa lại cứ nhớ mãi cái hương vị mắm cáy của quê hương, nhưng lại không tìm đâu ra được hương vị quen thuộc ấy. Thế rồi cứ hàng tháng lại phải nhờ người ngoài quê chuyển vô là thế.